ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθούν δεσμευτικές για τους υποψήφιους.

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΘΕΜΑ Α1 :

1: γ

2: α

5: ε

7: β

8: δ

ΘΕΜΑ Α2:

α) Σχολικό βιβλίο, σελ. 77: «Το Εθνικόν Κομιτάτον… Οθωμανική Αυτοκρατορία»

β) Σχολικό βιβλίο, σελ. 86: «Το μοναδικό νέο πολιτικό στοιχείο… το 1908»

γ) Σχολικό βιβλίο, σελ.248: «Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας… εθνικής τους

συνείδησης».

ΘΕΜΑ Β1.

Σχολικό βιβλίο, σελ. 210: «Γύρω από το Βενιζέλο… κάλεσε το λαό σε αποχή».

ΘΕΜΑ Β2.

Σχολικό βιβλίο, σελίδες 90-91: «Το πρώτο εξάμηνο του 1911… για κοινοβουλευτικές συζητήσεις κλπ».

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ

Γ1.

Σχολικό βιβλίο, σελ. 160

Ενδεικτική απάντηση

Η Σύμβαση ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας προέβλεπε την αποζημίωση των ανταλλάξιμων προσφύγων για τις περιουσίες που εγκατέλειψαν στις πατρίδες τους από το κράτος υποδοχής. Το έργο της εκτίμησης της αξίας των εκατέρωθεν περιουσιών που εγκαταλείφθηκαν ανέλαβε η Μικτή Επιτροπή. Σύμφωνα με την ελληνοτουρκική Σύμβαση είχαν το δικαίωμα να πάρουν ως αποζημίωση περιουσία ίσως αξίας με την ακίνητη περιουσία που εγκατέλειψαν φεύγοντας. Διευκρινίζεται, σύμφωνα με το παράθεμα, πως πρόκειται για ακίνητα κάθε είδους, αστικά και αγροτικά. Επιπλέον, ρυθμίζεται η περίπτωση των καλλιεργημένων αγρών, καθώς η αποζημίωση συμπεριλαμβάνει και το προϊόντα τους αλλά και τα έσοδα τα οποία έχασε ο ανταλλάξιμος. Τέλος, περιλαμβάνονται τα κινητά αγαθά που δεν πουλήθηκαν και δε μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα.

Στην μετακίνησή τους θα διευκολύνονταν επίσης απ’ τη Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής. Παρ’ όλα αυτά , όπωςεπισημαίνει το ιστορικό παράθεμα, ένας σημαντικός αριθμός προσφύγων βρέθηκαν εκπρόθεσμοι είτε γιατί έφτασαν στην Ελλάδα μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής (αιχμάλωτοι, πρόσφυγες από Ρωσία, Κωνσταντινοπουλίτες) είτε γιατί δεν μπορούσαν να υποβάλουν τη σχετική δήλωση λόγω ασθένειας, φυλάκισης ή ανηλικιότητας (περίπτωση ορφανών).

Στη συνέχεια σχολικό βιβλίο: «Για να βοηθήσει… την προκαταβολή αυτή».

Το παράθεμα μας παρέχει πρόσθετες πληροφορίες σε σχέση μ’ αυτήν τη διαδικασία, αφού αναφέρεται ότι προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία της αποζημίωσης αλλά και για να μην επιβαρυνθεί πολύ ο κρατικός προϋπολογισμός – άλλωστε γνωρίζουμε ότι η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας βρισκόταν σε απελπιστική κατάσταση μετά τη διχοτόμηση της δραχμής το 1922 και το 1926- αποφασίστηκε η έκδοση ομολογιών με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Έτσι το 20% της προσωρινής αποζημίωσης δόθηκε σε μετρητά και το υπόλοιπο σε ομολογίες. Επίσης η προκαταβολή θα δινόταν σε εκείνους που μέχρι τότε δεν είχαν αποκατασταθεί με τη διευκρίνιση ότι η υποτυπώδης στέγαση στους οικισμούς της ΕΑΠ ή του ελληνικού κράτους δε θα θεωρούνταν ως αποκατάσταση.

Εν συνεχεία Σχολικό βιβλίο: «Η προσωρινή εκτίμηση… Ανώτατο Συμβούλιο». Καθορίστηκαν επίσης, τα περιουσιακά στοιχεία που θα αποζημιώνονταν και τα οποία αναφέρθηκαν παραπάνω.

Για την οριστική εκτίμηση των περιουσιών που εγκαταλείφθηκαν στην Τουρκία, σύμφωνα με το παράθεμασυστάθηκαν 1114 Πρωτοβάθμιες Επιτροπές Εκτίμησης μία ή περισσότερες για καθεμιά απ’ τις 934 χριστιανικές κοινότητες της Τουρκίας.

Επιπλέον συστάθηκαν 52 Δευτεροβάθμιες Επιτροπές, 31 στην Αθήνα και 21 στην επαρχία, και στη συνέχεια τον Μάιο του 1927 άλλες 20 Δευτεροβάθμιες (Εφετεία Ανταλλαγής ) 8 στην Αθήνα και 12 στην επαρχία για προβλήματα που ενδεχομένως θα ανέκυπταν.

Σχολικό βιβλίο, σελ. 161: «Με την πάροδο του χρόνου… τουρκική πλευρά».

Με βάση τα παραπάνω μπορούμε να συμπεράνουμε ότι παρά την πρόσκαιρη ανακούφιση, η προσωρινή λύση της προκαταβολής για την αποζημίωση των ανταλλαξίμων δεν έκλεισε το ζήτημα. Και αυτό γιατί οι προσφυγικές οργανώσεις αξίωναν, σύμφωνα μ’ όσα προέβλεπε η Σύμβαση της Λοζάνης την πλήρη αποζημίωση της περιουσίας των ανταλλαξίμων, με συνέπεια το θέμα να λάβει διαστάσεις ευρύτερες και να γίνει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.

Δ1.

Σχολικό βιβλίο, σελ. 53 (ενότητα 8)

Σημείωση: Το ερώτημα διατυπώνεται με τρία επιμέρους υποερωτήματα. Πρέπει να επισημανθεί ότι ο τρόπος διάρθρωσης των ιστορικών στοιχείων του σχολικού βιβλίου δε διευκολύνει το διαχωρισμό της απάντησης σε τρία ζητούμενα γιατί στις έννοιες σκοπός και έργο της Τράπεζας υπάρχει ως ένα βαθμό επικάλυψη.

Σκοποί της Τράπεζας της Ελλάδος

Σχολικό βιβλίο: «Το 1927,… οικονομικής πολιτικής». Το ιστορικό παράθεμα μας παρέχει σχετικές με την αποστολή της τράπεζας πληροφορίες. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το συντάκτη το πρωτόκολλο της Γενεύης με ρητό τρόπο προσδιόριζε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος θα αναλάμβανε το ρόλο του «τραπεζίτης της κυβέρνησης» και ειδικότερα ότι θα διαχειριζόταν εισπράξεις και πληρωμές του κράτους και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Παράλληλα επισημαίνεται ότι στην Τράπεζα ανατέθηκε ως κύρια αποστολή η εγγύηση της μετατρεψιμότητας του εθνικού νομίσματος, γι’ αυτό και της παραχωρήθηκε το εκδοτικό δικαίωμα – το οποίο μέχρι τότε το είχε η εθνική τράπεζα γεγονός που εξηγεί και τις αντιδράσεις της στη δημιουργία της νέας τράπεζας. Εκτός απ’ την έκδοση χαρτονομίσματος (τραπεζογραμματίων) απέκτησε και τον έλεγχο της νομισματικής κυκλοφορίας και πίστης κάτι που την καθιστούσε πλέον ως το βασικότερο παράγοντα των εξελίξεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας. Το εκδοτικό δικαίωμα, σύμφωνα με το καταστατικό λειτουργίας της, της παραχωρήθηκε υπό προϋποθέσεις γιατί τέθηκε ως δικλείδα ασφαλείας η εκ μέρους του κράτους δυνατότητα ανάκλησης του δικαιώματος στην περίπτωση που η Τράπεζα αδυνατούσε να «εξασφαλίσει τη σταθερότητα της αξίας των χαρτονομισμάτων που εξέδιδε σε χρυσό». Όμως επειδή εξασφάλισε εξ αρχής τη μετατρεψιμότητα της δραχμής σε χρυσό, αυτός ο περιορισμός δεν υλοποιήθηκε.

Παρά τις αντιδράσεις της Εθνικής Τράπεζας, όπως προαναφέρθηκε, η Τράπεζα ιδρύθηκε τον Μάιο του 1927 και η λειτουργία της άρχισε ένα χρόνο αργότερο. Σύμφωνα με το παράθεμα, παρά το ότι θα αποτελούσε φορέα της κρατικής πολιτικής και εκφραστή των επιλογών της εκάστοτε κυβέρνησης στο δημοσιονομικό τομέα, το ίδιο το καταστατικό της ίδρυσής της εξασφάλιζε την ανεξαρτησία της από την πολιτική εξουσία και μπόρεσε να εφαρμόσει ευέλικτες οικονομικές πρακτικές με μεγαλύτερη αυτονομία ως προς την πραγμάτωση των κρατικών επιλογών.

Οργάνωση της Τράπεζας της Ελλάδος

Στο παράθεμα αναφέρονται πληροφορίες σχετικές με την οργάνωση και τη διοικητική δομή της Τράπεζας.

· Στο διοικητικό Συμβούλιο υπήρξε ισοδύναμη εκπροσώπηση των οικονομικών δυνάμεων της χώρας. (Τρία μέλη από εμποροβιομηχανική και τρία απ’ την αγροτική τάξη).

· Παρουσία και διασφάλιση της εποπτείας τους απ’ την κυβέρνηση (διορισμός επιτρόπου) ενώ οι πρώτοι διοικητής και υποδιοικητής (Α. Διομήδης και Εμ. Τσουδερός αντίστοιχα) υπήρξαν επιλογές της κυβέρνησης, βάσει της επιτυχούς παρουσία τους στις ίδιες θέσεις στην Εθνική Τράπεζα..

Έργο της Τράπεζας

Σχολικό βιβλίο: «πολύ γρήγορα… σε χρυσό». Η επιτυχής πολιτική που ακολούθησε συνιστά υλοποίηση της κύριας αποστολής της, ενώ σχετικά με την έκδοση του χαρτονομίσματος επισημαίνεται στο παράθεμα – παράλληλα με τις ιστορικές μας γνώσεις - ότι χρησιμοποιήθηκαν ως κάλυμμα των χαρτονομισμάτων τα αποθέματά της σε χρυσό και ξένο συνάλλαγμα μετατρέψιμο σε χρυσό. Σύμφωνα με το καταστατικό μάλιστα το κάλυμμα δεν μπορούσε να είναι λιγότερο από το 40% της νομισματικής κυκλοφορίας.

Στη συνέχεια σχολικό βιβλίο, «Η επιτυχία αυτή… το 1929»

Πριγκηπέσσα -Σωκράτης Μάλαμας -Πρώτη εκτέλεση

ΚΑΤΙ ΛΕΙΠΕΙ - ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (NEW CD-RIP)

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2010

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

Α1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε αριθμό ένα από τα γράμματα της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. Στη Στήλη Ι περισσεύουν τρία ονόματα.

Στήλη Ι	Στήλη ΙΙ
1. Χαρίλαος Τρικούπης	α. Διοίκηση Τραπεζούντας (1916-1918)
2. Μητροπολίτης Χρύσανθος	β. Χάρτης της Δημοκρατίας του Πόντου
3. Σεβαστός Κυμινήτης	γ. Αρχή της δεδηλωμένης
4. Γεώργιος Θεοτόκης	δ. Ίδρυση της Πολιτοφυλακής της Κρήτης
5. Αλέξανδρος Κουμουνδούρος	ε. Αιτήματα της «Νέας Γενιάς»
6. Ιωάννης Σφακιανάκης
7. Κ. Κωνσταντινίδης
8. Αλέξανδρος Ζαΐμης

Μονάδες 10

Α2

Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων:

α. Εθνικόν Κομιτάτον

β. Ομάδα των Ιαπώνων

γ. Φροντιστήριο της Τραπεζούντας

Μονάδες 15

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β1

Ποιοι συνασπίστηκαν γύρω από τον Βενιζέλο στην αντιπαράθεσή του με τον πρίγκιπα Γεώργιο (μονάδες 5) και ποια ήταν η αντίδρασή τους στην προκήρυξη των εκλογών στο τέλος του 1904; (μονάδες 5)

Μονάδες 10

Β2

Ποιες συνταγματικές τροποποιήσεις ψήφισε η Ελληνική Βουλή το 1911 (μονάδες 8) και ποιους νόμους η κυβέρνηση Βενιζέλου στο ίδιο χρονικό διάστημα; (μονάδες 7)

Μονάδες 15

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ

Γ1

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το παράθεμα που σας δίνεται, να αναφερθείτε στην αποζημίωση των Ελλήνων ανταλλάξιμων για τις περιουσίες που εγκατέλειψαν και στις διαδικασίες προσδιορισμού αυτής.

Μονάδες 25

Η αποζημίωση των ανταλλάξιμων

Τα περιουσιακά στοιχεία που εθεωρείτο ότι επιδέχονταν αποζημίωση ήταν: α) τα ακίνητα κάθε είδους, αστικά και αγροτικά, β) τα κινητά αγαθά που δεν πουλήθηκαν επί τόπου ούτε μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και γ) οι καλλιεργημένοι αγροί μαζί με τα προϊόντα τους, συμπεριλαμβανομένων και των εσόδων τα οποία έχασε ο ανταλλάξιμος. Ένας σημαντικός αριθμός προσφύγων βρέθηκαν εκπρόθεσμοι, είτε γιατί ήλθαν στην Ελλάδα μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής (αιχμάλωτοι, πρόσφυγες από τη Ρωσία, Κωνσταντινουπολίτες) είτε γιατί δεν μπορούσαν να υποβάλουν δήλωση λόγω ασθένειας, φυλάκισης ή ανηλικιότητας (περίπτωση ορφανών). Η

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ προκαταβολή θα δινόταν σε εκείνους που δεν είχαν μέχρι τότε αποκατασταθεί, με τη διευκρίνιση ότι η απλή υποτυπώδης στέγαση στους οικισμούς της ΕΑΠ (Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων) ή του ελληνικού κράτους δεν θα εθεωρείτο ως αποκατάσταση.

Προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία της αποζημίωσης, χωρίς να επιβαρυνθεί πολύ ο κρατικός προϋπολογισμός, αποφασίστηκε η έκδοση ομολογιών με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. [...] Το 20% της προσωρινής αποζημίωσης δόθηκε σε μετρητά και το υπόλοιπο σε ομολογίες. Παρά την πρόσκαιρη ανακούφιση, η προσωρινή αυτή λύση δεν έκλεισε το ζήτημα. Οι προσφυγικές οργανώσεις αξίωναν την πλήρη αποζημίωση όπως εξάλλου προέβλεπε η σύμβαση της Λωζάνης, με αποτέλεσμα το θέμα να λάβει διαστάσεις και να γίνει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.

Για την οριστική εκτίμηση των εγκαταλειφθεισών περιουσιών συστάθηκαν 1.114 Πρωτοβάθμιες Επιτροπές Εκτίμησης, μία ή περισσότερες για καθεμία από τις 934 χριστιανικές κοινότητες της Τουρκίας. Τα ποικίλα προβλήματα που ανέκυψαν επέβαλαν αρχικά τη δημιουργία 52 Δευτεροβάθμιων Επιτροπών, 31 στην Αθήνα και 21 στην επαρχία, και στη συνέχεια, το Μάιο του 1927, 20 Δευτεροβάθμιων Επιτροπών (Εφετεία της Ανταλλαγής), 8 στην Αθήνα και 12 στην επαρχία.

Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, 7^{ος Τ}όμος: Ο Μεσοπόλεμος (1922-1940), Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2003, σσ. 84-85.

Δ1

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το παράθεμα που σας δίνεται, να αναφερθείτε στους σκοπούς (μονάδες 5), την οργάνωση (μονάδες 5) και το έργο (μονάδες 15) της Τράπεζας της Ελλάδος μέχρι τις αρχές του 1932.

Μονάδες 25

ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Κείμενο

Το καταστατικό της Τράπεζας της Ελλάδος κατοχύρωνε την ανεξαρτησία της από την πολιτική εξουσία με διατάξεις που ήταν από τις πιο προωθημένες της εποχής.[...]

Η κύρια αποστολή που ανατέθηκε στη νέα τράπεζα ήταν να εγγυάται τη μετατρεψιμότητα του νομίσματος. Για να την εκπληρώσει η τράπεζα διέθετε το αποκλειστικό προνόμιο έκδοσης τραπεζογραμματίων και δικαιούνταν, σύμφωνα με το καταστατικό της, να ελέγχει τη νομισματική κυκλοφορία και την πίστη. Το καταστατικό προέβλεπε ότι το εκδοτικό προνόμιο μπορούσε να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή, αν η τράπεζα αποτύγχανε να εξασφαλίσει τη σταθερότητα της αξίας των τραπεζογραμματίων της σε χρυσό. [...]

[...] Το καταστατικό όριζε το ελάχιστο του καλύμματος των κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων στο 40%. Το κάλυμμα περιλάμβανε χρυσό και ξένο συνάλλαγμα ελεύθερα μετατρέψιμο σε χρυσό. [...]

Η διοίκηση της τράπεζας ανετίθετο στο διοικητικό συμβούλιο. Αυτό αποτελείτο από τον διοικητή, τον υποδιοικητή και εννέα μέλη. Τουλάχιστον τρία από τα μέλη του εκπροσωπούσαν τον εμπορικό και βιομηχανικό κόσμο και άλλα τρία τον αγροτικό κόσμο της χώρας. […]

Η κυβέρνηση διατηρούσε επίσης το δικαίωμα να διορίζει έναν επίτροπο στην τράπεζα. Πρώτοι διοικητής και υποδιοικητής διορίσθηκαν οι Αλέξανδρος Διομήδης και Εμμανουήλ Τσουδερός αντιστοίχως, οι οποίοι κατείχαν ως τότε αυτές τις θέσεις στην Εθνική Τράπεζα. […]

Το Πρωτόκολλο της Γενεύης ρητώς προόριζε τη νέα τράπεζα να λειτουργήσει ως τραπεζίτης της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση ανέλαβε την υποχρέωση να συγκεντρώσει στην Τράπεζα της Ελλάδος όλες τις εισπράξεις και τις πληρωμές του κράτους και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Χρ. Χατζηϊωσήφ (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα, Τόμος Β΄, Μέρος 1^{ο: Ο Μεσοπόλεμος, 1922-1940, Αθήνα: Βιβλιόραμα, 2002, σσ. 262-263.}

ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η συγγραφέας στο παρόν κείμενο μας ορίζει την έννοια της αυτομόρφωσης ως διαδικάσια

μάθησης που ξέκινα απο τις ίδιες τις επιθυμίες και τις ανάγκες του ανθρώπου . Πιο συγκεκριμένα την θεωρεί το δρόμο αποκτησης καινούριων γνώσεων που προβάλλουν την ενεργή συμμετοχή του ατόμο όπως προσδιορίζεται και απο τις σχέσεις του με όλους τους φορείς που εμπλέκονται στην εκπαίδευση και τη χρήση της τεχνολογίας.Με αυτό τον τρόπο ο άνθρωπος επιλέγει το περιεχόμενο και τον τρόπο που θα εκπαιδευθει.

Επιπλέον η συγγραφέας κρίνει ως αναγκάια την στροφή του ανθρώπου στην αυτομόρφωση γιατί αποτελεί τη διέξοδο προσαρμογής στην αγορά εργασίας. Κατόπιν παρουσιάζει τις συνέπειες της ελλειπους αυτομόρφωσης σήμερα αφού οι γνώσεις των επαγγελματιών θεωρούνται ανεπαρκείς. Επιβάλλεται λοιπόν η απόκτηση καινούριων ειδικεύσεων υπο μορφήν διαρκούς μάθησης. Τέλος η συγγραφέας τονίζει οτι η εκπαιδευτική πράξη επεκτείνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2010

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΟ

Με τον όρο αυτομόρφωση περιγράφουμε μία σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία της οποίας θεμελιώδης κινητήρια δύναμη είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, ο οποίος, έχοντας επίγνωση των αναγκών και των επιθυμιών του, καλείται να συμβάλει αποφασιστικά στην πορεία της εκπαιδευτικής και επαγγελματικής του κατάρτισης. Σε αυτή την ατομική, και πολλές φορές εξαιρετικά δύσκολη, πορεία κατάκτησης νέων γνώσεων, δεν ενεργεί μόνος του, όπως θα μπορούσαμε να υποθέσουμε με βάση το πρώτο συνθετικό της λέξης αυτο-μόρφωση. Ο άνθρωπος δεν δραστηριοποιείται μέσα σε ένα κοινωνικό κενό, αλλά μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον. Βρίσκεται δηλαδή σε συνεχή επικοινωνία με τους άλλους, σε επαφή και ανταλλαγή με τους επίσημους ή ανεπίσημους εκπαιδευτικούς θεσμούς, με ποικίλους οργανισμούς και κέντρα κατάρτισης, ακόμη και όταν οι νέες τεχνολογίες του επιτρέπουν να μαθαίνει και να εργάζεται σε φυσική απόσταση από τους άλλους.

Με αυτή την έννοια, οι διαδικασίες και οι πρακτικές αυτομόρφωσης στη σημερινή εποχή δεν σημαίνουν την απουσία των άλλων, θεσμών και ατόμων, ούτε την κοινωνική απομόνωση του καθενός ατόμου, αλλά την ενεργητική στάση του, αφού το ίδιο αποφασίζει, άλλοτε αυτοβούλως και άλλοτε κάτω από την πίεση συγκεκριμένων αναγκών, να εκπαιδευθεί. Η ενεργητική στάση συνίσταται στο ότι ο άνθρωπος καλείται να διαμορφώσει μαζί με τους άλλους συμμετέχοντες (οργανισμούς, εκπαιδευτές, εκπαιδευόμενους) το περιεχόμενο, τη διαδικασία και τους τρόπους της εκπαίδευσής του.

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Όμως οι πρωταρχικοί παράγοντες που καθιστούν την αυτομόρφωση αναγκαία για τα άτομα των σύγχρονων κοινωνιών είναι οι νέες επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις και οι συνεπακόλουθες μεταμορφώσεις της αγοράς εργασίας. Μία από τις συνέπειες αυτών των αλλαγών είναι ότι πολλά επαγγέλματα χάνουν γρήγορα την αξία και τη χρησιμότητά τους, ενώ οι γνώσεις και οι δεξιότητες που τα άτομα κατέκτησαν στα πρώτα στάδια της ζωής τους καθίστανται ανεπαρκείς για το παρόν και το μέλλον. Η συνολική τεχνολογική αναδιάρθρωση της εργασιακής δραστηριότητας στερεί όλο και περισσότερο στα άτομα τη δυνατότητα να διατηρούν μία και μοναδική επαγγελματική ταυτότητα σε όλη τη διάρκεια της ενεργού ζωής τους. Κατά συνέπεια, ανεξάρτητα από τις ψυχοκοινωνικές συνέπειες αυτής της κατάστασης για τα άτομα, οι νέοι άνθρωποι των τεχνολογικών κοινωνιών καλούνται να αλλάξουν δύο ή τρία επαγγέλματα στην επαγγελματική πορεία τους. Το γεγονός αυτό επιβάλλει στα άτομα να κατακτούν διαρκώς γνώσεις, να ανανεώνουν τις δεξιότητές τους, να αποκτούν γρήγορα νέες ειδικεύσεις, δηλαδή, να εκπαιδεύονται συνεχώς.

Η εκπαίδευση δεν νοείται πια ως η απλή, κανονιστική μετάδοση γνώσεων από τις μεγαλύτερες γενιές στις νεότερες, όπως την όριζε ο E. Durkheim κατά τον 19ο αιώνα. Και τούτο επειδή, τόσο το περιεχόμενο της εκάστοτε εκπαιδευτικής πράξης όσο και ο χρόνος που αφιερώνεται σε αυτήν, αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές, τα δύο φύλα και τις διαφορετικές κουλτούρες των ανθρώπων, γεγονός που παρατηρείται σε όλες τις σύγχρονες πρακτικές της καθημερινής ζωής. Η εκπαιδευτική πράξη καθίσταται επομένως μια διαδικασία που δεν περιορίζεται στο χώρο (το σχολείο) και το χρόνο (περίοδος της νεότητας), αλλά επεκτείνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής και πέραν των σχολικών τειχών.

Αλεξάνδρα Κορωναίου, Εκπαιδεύοντας Εκτός Σχολείου, 2002 (Διασκευή)

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100-120 λέξεις).

Μονάδες 25

Β1. Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο 80 έως 100 λέξεων το περιεχόμενο του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου: ... οι νέοι άνθρωποι των τεχνολογικών κοινωνιών καλούνται να αλλάξουν δύο ή τρία επαγγέλματα στην επαγγελματική πορεία τους ...

Μονάδες 12

Β2. α) Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τελευταία παράγραφος του κειμένου; (Η εκπαίδευση δεν νοείται ... των σχολικών τειχών) (μονάδες 4)

β) Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη της ίδιας παραγράφου του κειμένου (μονάδες 3)

Μονάδες 7

Β3. α) Να γράψετε ένα α ν τ ώ ν υ μ ο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

ατομική, επιτρέπουν, ανεπαρκείς, διαφορετικές, επεκτείνεται. (μονάδες 5)

β) Να γράψετε ένα σ υ ν ώ ν υ μ ο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

συνεχή, χρησιμότητα, συνέπειες, δεξιότητες, καθίσταται. (μονάδες 5)

Μονάδες 10

Β4. Να επισημάνετε τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα επιστημονικού λόγου στο κείμενο που σας δίνεται.

Μονάδες 6

Γ1. Σε άρθρο που θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα του σχολείου σας να αναφερθείτε στη σημασία της αυτομόρφωσης και να προτείνετε τρόπους πραγμάτωσής της σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου. (500-600 λέξεις).

Μονάδες 40

ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)

1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.

2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα.

4. Να γράψετε τις απαντήσεις σας μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης.

5. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

6. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.

7. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΔΙΣΤΟΜΟ ΕΠΙΜΕΝΕΙ ΝΑ ΔΙΑΓΡΑΦΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΑΧΩΒΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΡΝΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΤΙ Η ΑΡΑΧΩΒΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ ΑΠΟ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ...
ΟΣΑ ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ Η ΑΛΕΠΟΥ ΤΑ ΚΑΝΕΙ ΚΡΕΜΑΣΤΑΡΙΑ ΦΙΛΕ!!!!!!!